Dr Leszek Pietrzak to jedna z bardziej rozpoznawalnych postaci na polskiej scenie historycznej i publicystycznej, łącząca rzetelny warsztat naukowy z umiejętnością opowiadania o przeszłości w sposób przystępny dla szerokiej publiczności. Urodzony w 1967 roku, przez dekady pracował w instytucjach, które w Polsce odpowiadają za bezpieczeństwo państwa i pamięć historyczną – i to właśnie ta kombinacja doświadczeń sprawia, że jego głos w debacie o historii najnowszej jest wyjątkowo konkretny. Dziś Pietrzak jest przede wszystkim twórcą projektu „Zakazane Historie”, który wyrósł z audycji radiowych i książek, a rozwinął się w popularny kanał YouTube. Dla kogoś, kto chce wiedzieć, kim jest i czym się zajmuje – poniżej pełny obraz.
Wykształcenie i początki drogi naukowej
Leszek Pietrzak jest polskim historykiem, archiwistą i publicystą, który stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w dziedzinie historii uzyskał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Jest historykiem, publicystą, analitykiem i twórcą internetowym urodzonym w 1967 roku. KUL Jana Pawła II w Lublinie ukształtował jego zainteresowania historią Polski XX wieku – tematyką, która do dziś pozostaje osią całej jego działalności.
Jako historyk specjalizuje się w problematyce historii Polski XX wieku. W swojej pracy naukowej skupia się szczególnie na dziejach podziemia antykomunistycznego, aparacie bezpieczeństwa PRL oraz działalności tajnych służb – zarówno polskich, jak i obcych na terenie Polski. To nie jest akademicka abstrakcja: Pietrzak przez lata pracował bezpośrednio z dokumentami, które większość badaczy zna jedynie z opisów.
Praca w instytucjach państwowych – UOP, IPN, BBN
Biografia zawodowa Leszka Pietrzaka jest wyjątkowo bogata jak na historyka. W latach 1991–2000 był analitykiem Urzędu Ochrony Państwa, w latach 2006–2008 członkiem Komisji Weryfikacyjnej Wojskowych Służb Informacyjnych, a w latach 2008–2010 pracował w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego. To niemal dwadzieścia lat bezpośredniego kontaktu z tajnymi dokumentami i mechanizmami działania państwa.
Instytut Pamięci Narodowej i sprawa ks. Popiełuszki
Pietrzak był pracownikiem lubelskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Praca w IPN nie ograniczała się do archiwów – miała wymiar śledczy. W okresie pracy w IPN był członkiem zespołu prokuratora Andrzeja Witkowskiego, który prowadził śledztwo w sprawie zamordowania kapelana „Solidarności” bł. księdza Jerzego Popiełuszki. Uczestnictwo w tym postępowaniu dało mu wgląd w mechanizmy działania komunistycznego aparatu represji, które później opisywał w swoich publikacjach.
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego i współpraca z Lechem Kaczyńskim
W BBN był autorem raportów Biura dla Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, w tym raportu z kwietnia 2010 r. dotyczącego Zbrodni Katyńskiej. Ten ostatni raport nabiera szczególnego znaczenia w kontekście katastrofy smoleńskiej, do której doszło właśnie podczas lotu na uroczystości katyńskie. W swoim życiu zawodowym Pietrzak związany był z instytucjami państwowymi, takimi jak Urząd Ochrony Państwa, Instytut Pamięci Narodowej (oddział w Lublinie) i Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.
Ponad 15 lat w służbach i instytucjach państwowych – UOP (1991–2000), IPN Lublin, Komisja Weryfikacyjna WSI (2006–2008), BBN (2008–2010). Tak wygląda zawodowy rodowód dr. Leszka Pietrzaka zanim stał się twórcą internetowym.
Działalność publicystyczna – Radio Maryja i „Służby Specjalne”
Pietrzak był współpracownikiem „Zeszytów Historycznych WiN-u”. Równolegle rozwijał działalność publicystyczną w mediach. Został publicystą Radia Maryja w audycji „Myśląc Ojczyzna”. Audycja ta pozwoliła mu dotrzeć do szerokiego grona słuchaczy zainteresowanych historią Polski i kwestiami bezpieczeństwa narodowego.
Kolejnym etapem było zaangażowanie w prasę specjalistyczną. Od lipca 2017 roku jest redaktorem naczelnym miesięcznika „Służby Specjalne”. Pismo skupia się na tematyce wywiadowczej, kontrwywiadowczej i historii tajnych służb – obszarze, w którym Pietrzak ma zarówno teoretyczne, jak i praktyczne przygotowanie.
Dorobek książkowy
Książki Leszka Pietrzaka oscylują wokół losów Polski XX wieku. Problematyzuje on wojny światowe oraz opisuje, z jakimi ich skutkami zmagamy się do dziś. Dorobek wydawniczy jest imponujący – obejmuje zarówno prace stricte naukowe, jak i popularnonaukowe.
Wśród najważniejszych tytułów warto wymienić:
- „Inspektorat Puławski WiN 1944–1956″ (2011) – monografia poświęcona antykomunistycznemu podziemiu zbrojnemu zachodniej Lubelszczyzny.
- „Dlaczego Lech Kaczyński musiał zginąć?” – jedna z najbardziej rozpoznawalnych pozycji autora, dotycząca okoliczności katastrofy smoleńskiej.
- „Operacja IV Rzesza. Jak Hitler i Niemcy wygrali II wojnę światową” – wydana w 2025 roku pozycja, która analizuje powojenne losy III Rzeszy i jej wpływ na współczesność.
- Seria „Zakazana historia” – seria audycji i publikacji, które w syntetyczny i ciekawy sposób prezentują nieznane bądź celowo przemilczane wydarzenia XX-wiecznej historii Polski. Seria liczy już ponad szesnaście tomów wydanych nakładem Wydawnictwa PENELOPA.
Pietrzak jest również współautorem „Atlasu Polskiego Podziemia Niepodległościowego 1944–1956″ wydanego przez IPN. To jedno z najbardziej kompleksowych opracowań dotyczących powojennego podziemia antykomunistycznego w Polsce.
Seria „Zakazana historia” liczyła już ponad 16 tomów – każdy poświęcony innym, pomijanym lub przemilczanym kartom polskiej historii XX wieku.
Filmy dokumentalne
Leszek Pietrzak angażuje się również w produkcję filmów dokumentalnych. Jego prace, takie jak odcinki „Z archiwum IPN” („Orlik” oraz „Zaporczycy”), są przykładem łączenia historii z mediami. Seria ta powstawała we współpracy z IPN i TVP, co nadawało jej instytucjonalny charakter i zapewniało dostęp do unikalnych materiałów archiwalnych.
„Zakazane Historie” – projekt YouTube i działalność cyfrowa
Od 2018 roku Pietrzak kontynuuje swoją działalność na kanale YouTube, gdzie dzieli się swoją wiedzą z szerszą publicznością. Kanał „Zakazane Historie” to projekt, który wyrósł bezpośrednio z wieloletniego doświadczenia autora w pracy z archiwami i tajnymi dokumentami.
„Zakazane Historie” to kanał filmowy, na którym dr Leszek Pietrzak snuje wciągające opowieści o historii i współczesności. Omawiane są wydarzenia, jakie miały miejsce w XX wieku w Polsce i na świecie – takie, których nie znajdziemy w podręcznikach ani w historycznych opracowaniach. Tematy dobierane są tak, by pomogły lepiej zrozumieć zjawiska i procesy, z jakimi mamy do czynienia dziś.
W każdy piątek o 20:00 mają miejsce premiery nowych opowieści historycznych, a od poniedziałku do czwartku publikowane są filmy w formacie shorts i dodatkowe materiały. Regularność publikacji i wyraźny harmonogram to coś, co odróżnia „Zakazane Historie” od wielu podobnych kanałów historycznych.
Wykładowca akademicki
Obecnie Leszek Pietrzak jest wykładowcą akademickim. Działalność dydaktyczna stanowi naturalne przedłużenie jego pracy badawczej i publicystycznej – pozwala przekazywać wiedzę o historii najnowszej kolejnym pokoleniom studentów, którzy nierzadko znają go już z YouTube’a czy książek z serii „Zakazana historia”.
Czym wyróżnia się na tle innych historyków?
Leszek Pietrzak to przypadek rzadki w polskim środowisku historycznym – człowiek, który nie tylko pisał o tajnych służbach, ale przez lata w nich pracował. Jest historykiem i publicystą, specjalistą od historii najnowszej i tajnych służb. Ta kombinacja sprawia, że jego interpretacje wydarzeń mają inny ciężar niż opinie historyków pracujących wyłącznie na dokumentach.
Pietrzak szuka i znajduje ważne, ale mało znane lub niepopularne tematy z polskiej najnowszej historii. Nie unika tematów trudnych, kontrowersyjnych czy takich, które przez lata funkcjonowały jako nieoficjalne tabu. Właśnie to przyciąga do jego twórczości czytelników i widzów, którzy czują, że standardowa narracja historyczna czegoś im nie mówi.
Całość dorobku – od pracy analitycznej w UOP, przez śledztwo w sprawie ks. Popiełuszki, raporty dla prezydenta Kaczyńskiego, aż po kilkanaście książek i aktywny kanał YouTube – tworzy spójny obraz kogoś, dla kogo historia najnowsza nie jest akademicką dyscypliną, lecz narzędziem rozumienia teraźniejszości.