Zwrot „Być albo nie być, oto jest pytanie” należy do tych zdań, które dawno wyszły poza teatr i zaczęły żyć własnym życiem. Dziś wraca wszędzie tam, gdzie człowiek staje wobec granicy: sensu, lęku, decyzji, cierpienia, śmierci i odpowiedzialności za własne istnienie. Właśnie dlatego „Być albo nie być, oto jest pytanie” nie jest tylko cytatem z Hamleta, ale jednym z najważniejszych znaków całej kultury europejskiej.
Najlepiej zrozumieć znaczenie tej frazy nie przez jedno wyjaśnienie, lecz przez towarzystwo innych wielkich myśli. Cytaty i aforyzmy pozwalają zobaczyć, jak różni pisarze, filozofowie, mistycy i poeci odpowiadali na to samo pytanie: czym jest istnienie, jak żyć, skąd bierze się lęk i czy można zachować godność wobec niepewności.
W tym zbiorze znajdziesz cytaty wokół motywu „Być albo nie być, oto jest pytanie”: od samego Szekspira, przez filozofię egzystencji, po sentencje o śmierci, sumieniu, odwadze i sensie życia. To kolekcja do czytania powoli — nie po to, by znaleźć jedną odpowiedź, ale by usłyszeć wiele prawdziwych głosów.
„Być albo nie być” w Hamlecie – cytaty z dramatu i wokół jego tonu
Najpierw warto wrócić do źródła. Te cytaty z Hamleta i ze świata Szekspira pokazują, że słynne pytanie nie jest efektowną ozdobą, lecz dramatem świadomości, która widzi zbyt wiele.
Być albo nie być: oto jest pytanie.
William Shakespeare, „Hamlet”
Bo któż by znosił bicze i szyderstwa czasu, krzywdę ciemięzcy, wzgardę pyszałka, męki wzgardzonej miłości, zwłokę prawa, bezczelność urzędu i zniewagi, jakie cierpliwa zasługa odbiera od niegodnych?
William Shakespeare, „Hamlet”
Tak świadomość czyni z nas wszystkich tchórzy.
William Shakespeare, „Hamlet”
Gotowość jest wszystkim.
William Shakespeare, „Hamlet”
Nic samo w sobie nie jest ani dobre, ani złe; to myśl czyni to takim.
William Shakespeare, „Hamlet”
Są rzeczy na niebie i ziemi, o których się nie śniło waszym filozofom.
William Shakespeare, „Hamlet”
Biedny Jorik! Znałem go, Horacjo.
William Shakespeare, „Hamlet”
Reszta jest milczeniem.
William Shakespeare, „Hamlet”
Słowa, słowa, słowa.
William Shakespeare, „Hamlet”
Kiedy smutek nadchodzi, nie przychodzi samotnie, lecz całymi batalionami.
William Shakespeare, „Hamlet”
Wątłość, imię twoje: kobieta!
William Shakespeare, „Hamlet”
Świat wyszedł z zawiasów.
William Shakespeare, „Hamlet”
Cytaty o istnieniu i sensie życia
Znaczenie słynnego cytatu najpełniej odsłania się wtedy, gdy zestawimy go z innymi pytaniami o sens. Te cytaty o istnieniu pokazują, że „być” to nie tylko żyć biologicznie, ale świadomie wybierać własną drogę.
Życie nie jest problemem do rozwiązania, tylko rzeczywistością do doświadczenia.
Søren Kierkegaard
Życie można zrozumieć tylko patrząc wstecz, ale trzeba je przeżyć patrząc naprzód.
Søren Kierkegaard
Człowiek jest skazany na wolność.
Jean-Paul Sartre
Istnienie poprzedza istotę.
Jean-Paul Sartre
Jedynym naprawdę poważnym problemem filozoficznym jest samobójstwo.
Albert Camus, „Mit Syzyfa”
Trzeba sobie wyobrażać Syzyfa szczęśliwym.
Albert Camus, „Mit Syzyfa”
Człowiek jest jedynym stworzeniem, które nie chce być tym, czym jest.
Albert Camus
Ten, kto ma dlaczego żyć, zniesie prawie każde jak.
Friedrich Nietzsche
Stań się tym, kim jesteś.
Friedrich Nietzsche
Nie idź tam, dokąd prowadzi ścieżka. Idź tam, gdzie nie ma ścieżki, i zostaw ślad.
Ralph Waldo Emerson
Celem życia nie jest być szczęśliwym. Chodzi o to, by być użytecznym, honorowym, współczującym; by miało znaczenie, że się żyło.
Ralph Waldo Emerson
Życie każdego człowieka jest drogą ku samemu sobie.
Hermann Hesse
Cytaty o śmierci i przemijaniu
Fraza „być albo nie być” dotyka także granicy ostatecznej. Te cytaty o śmierci i przemijaniu nie muszą przynosić pociechy, ale uczą patrzeć na kruchość życia bez ucieczki od prawdy.
Pamiętaj o śmierci.
Sentencja łacińska, „memento mori”
Nie śmierci należy się bać, lecz tego, że nigdy nie zacznie się naprawdę żyć.
Marek Aureliusz
Śmierć uśmiecha się do nas wszystkich; wszystko, co człowiek może zrobić, to odwzajemnić uśmiech.
Marek Aureliusz, myśl przypisywana
Dla dobrze zorganizowanego umysłu śmierć jest tylko następną wielką przygodą.
J.K. Rowling, „Harry Potter i Kamień Filozoficzny”
Nie wszystek umrę.
Horacy, „Pieśni”
Prochem jesteś i w proch się obrócisz.
Biblia, Księga Rodzaju 3,19
Jest czas rodzenia i czas umierania.
Biblia, Księga Koheleta 3,2
Naucz nas liczyć dni nasze, abyśmy osiągnęli mądrość serca.
Biblia, Psalm 90,12
Śmierć nie jest niczym dla nas, bo kiedy my jesteśmy, jej nie ma, a kiedy ona jest, nas już nie ma.
Epikur
Wszystko płynie.
Heraklit
Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki.
Benjamin Franklin
Śmierć kończy życie, nie związek.
Mitch Albom, „Wtorki z Morriem”
Cytaty o cierpieniu, lęku i absurdzie istnienia
W monologu Hamleta ważne jest nie tylko pytanie o śmierć, ale też zmęczenie bólem, upokorzeniem i lękiem. Te cytaty o cierpieniu pomagają zobaczyć, że „nie być” bywa pokusą rodzącą się z doświadczenia absurdu.
Cierpienie jest częścią życia i bez niego nie zrozumielibyśmy, czym jest radość.
Fiodor Dostojewski, myśl z twórczości
Człowiek jest nieszczęśliwy, ponieważ nie wie, że jest szczęśliwy.
Fiodor Dostojewski, „Biesy” – myśl przypisywana
W samym środku zimy odkryłem, że jest we mnie niezwyciężone lato.
Albert Camus
Człowiek cierpi tak głęboko, bo potrafi sobie wyobrazić szczęście.
André Malraux, myśl przypisywana
Lęk jest zawrotem głowy wolności.
Søren Kierkegaard
Kto ma powód, dla którego żyje, może znieść prawie każde cierpienie.
Friedrich Nietzsche, wariant znanej myśli
Im większa rana, tym bardziej prywatny ból.
Isabel Allende, myśl z twórczości
Najgorsza samotność to nie czuć się dobrze we własnym towarzystwie.
Mark Twain, myśl przypisywana
Absurd rodzi się z tego zderzenia między ludzkim wołaniem a nierozumnym milczeniem świata.
Albert Camus, „Mit Syzyfa”
Piekło to inni.
Jean-Paul Sartre, „Przy drzwiach zamkniętych”
Człowiek jest trzciną, najsłabszą w przyrodzie, ale trzciną myślącą.
Blaise Pascal, „Myśli”
Serce ma swoje racje, których rozum nie zna.
Blaise Pascal, „Myśli”
Cytaty o sumieniu, myśli i wewnętrznym rozdarciu
Znaczenie cytatu „Być albo nie być, oto jest pytanie” kryje się również w pracy świadomości. Hamlet nie jest człowiekiem bezmyślnym — przeciwnie, cierpi, bo myśli za wiele. Te sentencje mówią o sumieniu, rozdarciu i cenie samoświadomości.
Poznaj samego siebie.
Napis delficki / tradycja grecka
Wiem, że nic nie wiem.
Sokrates, przekaz platoński
Niezbadane życie nie jest warte życia.
Sokrates, „Obrona Sokratesa” Platona
Sumienie jest najcichszym głosem, dlatego najtrudniej je usłyszeć.
Mahatma Gandhi, myśl przypisywana
Największym odkryciem mojego pokolenia jest to, że człowiek może odmienić swoje życie, odmieniając sposób myślenia.
William James
Jesteś tym, co przez cały dzień rozmyślasz.
Ralph Waldo Emerson, myśl przypisywana
Umysł jest wszystkim. Czym myślisz, tym się stajesz.
Budda, myśl tradycyjnie przypisywana
Kto patrzy na zewnątrz, śni; kto patrzy do wewnątrz, budzi się.
Carl Gustav Jung
Człowiek staje się tym, o czym myśli przez większą część dnia.
Ralph Waldo Emerson, wariant myśli przypisywanej
Niepokój jest początkiem wiedzy.
Kahlil Gibran, myśl przypisywana
Dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota, choć co do wszechświata nie mam całkowitej pewności.
Albert Einstein
Najtrudniej jest być prostym.
Carl Gustav Jung, myśl inspirowana jego pismami
Cytaty o decyzji, odwadze i wyborze „być”
Wielkie pytanie Hamleta nie kończy się na rozpaczy. Prowadzi również do decyzji. Te cytaty o odwadze przypominają, że „być” oznacza często wytrwać, działać i brać odpowiedzialność mimo lęku.
Odwaga nie polega na braku lęku, ale na uznaniu, że coś jest ważniejsze niż lęk.
Ambrose Redmoon
Rób to, czego się boisz, a śmierć strachu będzie pewna.
Ralph Waldo Emerson
Nie to, co nam się przydarza, ale sposób, w jaki na to reagujemy, ma znaczenie.
Epiktet, myśl z „Encheiridionu”
Nie możemy wybrać warunków zewnętrznych, ale zawsze możemy wybrać, jak na nie odpowiemy.
Epiktet, myśl z pism
Między bodźcem a reakcją jest przestrzeń. W tej przestrzeni leży nasza wolność i nasza moc wyboru.
Viktor E. Frankl, myśl przypisywana
Ten, kto ma po co żyć, potrafi znieść niemal każde jak.
Viktor E. Frankl, nawiązanie do Nietzschego w „Człowiek w poszukiwaniu sensu”
Nie można wrócić i zmienić początku, ale można zacząć tam, gdzie się jest, i zmienić zakończenie.
C.S. Lewis, myśl przypisywana
To możliwość spełnienia marzenia sprawia, że życie jest tak fascynujące.
Paulo Coelho, „Alchemik”
Kiedy czegoś gorąco pragniesz, cały wszechświat sprzyja potajemnie twojemu pragnieniu.
Paulo Coelho, „Alchemik”
Nie lękajcie się.
Jan Paweł II
Naszym największym lękiem nie jest to, że jesteśmy niedoskonali. Naszym największym lękiem jest to, że jesteśmy potężni ponad miarę.
Marianne Williamson
To, co robimy teraz, odbija się echem w wieczności.
Film „Gladiator”, scen. David Franzoni, John Logan, William Nicholson
Cytaty o godności, człowieczeństwie i odpowiedzialności
„Być” można rozumieć także moralnie: nie tylko istnieć, lecz pozostać człowiekiem. Te cytaty o godności pokazują, że najgłębszy sens życia często ujawnia się w relacji z innymi, w odpowiedzialności i wierności wartościom.
Człowiek tyle jest wart, ile może dać drugiemu człowiekowi.
Jan Paweł II, myśl przypisywana
Nikt nie jest wyspą, samą w sobie zamkniętą; każdy jest cząstką kontynentu.
John Donne, „Meditation XVII”
Pytanie nie brzmi: jak długo będziesz żył? Pytanie brzmi: jak szlachetnie.
Seneka, myśl z „Listów moralnych”
Nie jest biedny ten, kto ma mało, lecz ten, kto pragnie więcej.
Seneka
Największe bogactwo to żyć zadowolonym z małego.
Platon, myśl przypisywana
Bądź zmianą, którą pragniesz ujrzeć w świecie.
Mahatma Gandhi, myśl przypisywana
Żaden człowiek nie ma prawa być amatorem w sprawie własnego ciała i własnego ducha.
Sokrates, myśl przypisywana
Prawdziwa miara człowieka ujawnia się w chwilach próby.
Martin Luther King Jr., myśl z przemówień
Ciemność nie może usunąć ciemności; tylko światło może to zrobić. Nienawiść nie może usunąć nienawiści; tylko miłość może to zrobić.
Martin Luther King Jr.
Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest; nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.
Jan Paweł II, myśl przypisywana
Nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.
Biblia, Ewangelia Jana 15,13
Gdzie jest twój skarb, tam będzie i serce twoje.
Biblia, Ewangelia Mateusza 6,21
Cytaty, które pomagają zrozumieć znaczenie „Być albo nie być” dziś
Dziś słynny cytat czytamy szerzej niż tylko jako pytanie o życie i śmierć. To także pytanie o autentyczność, odwagę bycia sobą, o sens w świecie pełnym hałasu i niepewności. Te myśli dobrze domykają jego współczesne znaczenie.
Być sobą w świecie, który nieustannie usiłuje uczynić cię kimś innym, to największe osiągnięcie.
Ralph Waldo Emerson
Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.
Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę”
Dobrze widzi się tylko sercem.
Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę”
Stajesz się odpowiedzialny na zawsze za to, co oswoiłeś.
Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę”
Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne; każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
Lew Tołstoj, „Anna Karenina”
Człowiekowi można odebrać wszystko z wyjątkiem jednego: ostatniej z ludzkich wolności — wyboru własnej postawy w danych okolicznościach.
Viktor E. Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu”
Szczęście nie jest czymś gotowym. Ono pochodzi z twoich własnych działań.
Dalajlama XIV
Podróż tysiąca mil zaczyna się od jednego kroku.
Laozi
Kto zna innych, jest mądry. Kto zna siebie, jest oświecony.
Laozi, „Tao Te Ching”
Wolność to nic innego jak szansa, by być lepszym.
Albert Camus
Nie to jest ważne, co się z nami dzieje, ale znaczenie, jakie temu nadajemy.
Carl Gustav Jung, myśl inspirowana
Nadzieja jest rzeczą z piórami, która przysiada w duszy i śpiewa melodię bez słów.
Emily Dickinson
„Być albo nie być, oto jest pytanie” nie traci mocy, bo dotyka sprawy, od której nikt nie jest wolny. Każdy człowiek prędzej czy później pyta o sens cierpienia, o ciężar myślenia, o granice odwagi, o śmierć i o to, czy warto trwać. Wielkie cytaty nie dają jednej recepty, ale pomagają nazwać własne doświadczenie.
Jeśli czytać ten słynny wers uważnie, nie jest on tylko pytaniem o kres. Jest także pytaniem o jakość obecności: jak być, po co być, dla kogo być i jak nie zdradzić samego siebie. Właśnie dlatego literatura i filozofia wciąż wracają do tej frazy — bo w kilku słowach zawiera ona niemal cały dramat ludzkiego życia.